ข้ามไปยังเนื้อหา
BD STAR LABS บันทึกไพ่นกกระจอก

ประวัติศาสตร์และการเล่น

การ์ดที่เปลี่ยนไพ่นกกระจอกอเมริกัน ทุกปี

สำหรับผู้ที่เล่นตามกติกา National Mah Jongg League แม้จะกลับมานั่งโต๊ะเดิม การ์ดใบใหม่ก็นำชุดไพ่ชนะที่ต่างจากปีก่อนมาให้ลองจัด

คนสี่คนนั่งรอบโต๊ะเล็ก โดยมีไพ่นกกระจอกเรียงเป็นแถวอยู่เบื้องหน้า
คนสี่คนที่โต๊ะไพ่นกกระจอกก่อนมีการก่อตั้งลีก คอลเลกชัน National Photo Company / หอสมุดรัฐสภาสหรัฐฯ ฝ่ายภาพพิมพ์และภาพถ่าย เลขระเบียน npcc.23713 แสดงภาพเต็มกรอบ ระเบียนภาพเท่าที่ทราบ ไม่มีข้อจำกัดในการเผยแพร่

พอถึงเดือนสิงหาคม เกมของปีหน้าก็อยู่บนโต๊ะแล้ว ในเดือนกรกฎาคม 2016 Ellie Gettinger จากพิพิธภัณฑ์ยิวมิลวอกีเผยแพร่เรื่องราวการจัดทำการ์ดประจำปีของ National Mah Jongg League ที่สำนักงานของลีกในนิวยอร์ก David และ Larry Unger เล่าให้เธอฟังว่า กลุ่มผู้หญิงนำแนวคิดชุดไพ่ชนะมาทดลองเล่นหลายรูปแบบแล้วปรับแก้จนถึงเดือนพฤศจิกายน เมื่อได้ข้อสรุปสำหรับการ์ดปีถัดไป หลังเผยแพร่การ์ดแล้ว อาสาสมัครยังคอยตอบคำถามจากผู้เล่นที่กำลังอ่านชุดไพ่ชนะชุดใหม่1

สำหรับไพ่นกกระจอกอเมริกันที่เล่นตามกติกาของลีก การ์ดเป็นเอกสารอ้างอิงชุดไพ่ชนะประจำปี ระบุค่าของแต่ละชุด พร้อมกติกาบางข้อและข้อเตือนใจ ลีกเผยแพร่หนังสือสอนวิธีเล่นแยกต่างหาก การ์ดปี 2026 มีขนาดมาตรฐาน 5⅛ × 4 นิ้ว และแบบพิมพ์ตัวใหญ่ 6⅛ × 4¾ นิ้ว2

จากโต๊ะหนึ่งสู่อีกโต๊ะหนึ่ง

การ์ดที่พกติดตัวไปเล่น

ไพ่นกกระจอกมาจากจีน และผู้เล่นในสหรัฐอเมริกาก็มานั่งล้อมโต๊ะกันก่อนมีลีกแล้ว ในภาพลงวันที่ 30 ธันวาคม 1922 มีคนสี่คนนั่งรอบโต๊ะ เบื้องหน้าแต่ละคนมีไพ่เรียงเป็นแถว หอสมุดรัฐสภาสหรัฐฯ ระบุในระเบียนว่าเป็นเกมไพ่นกกระจอก ส่วนชื่อผู้เล่นและกติกาที่ใช้ยังไม่ทราบ3

  1. ก่อนก่อตั้งลีก

    ภาพจากหอจดหมายเหตุบันทึกการเล่นไพ่นกกระจอก ยังไม่ทราบว่าผู้เล่นใช้กติกาใด3

  2. หลักอ้างอิงร่วมกัน

    กลุ่มผู้หญิงชาวยิวในนิวยอร์กก่อตั้ง National Mah Jongg League4

  3. หนึ่งคืนทุกสัปดาห์

    Marjorie Meyerson Troum เล่าว่าหลังแต่งงาน เธอเล่นกับเพื่อนทุกสัปดาห์9

  4. เบื้องหลังการ์ดประจำปี

    Ellie Gettinger รายงานว่าอาสาสมัครทดลองชุดไพ่ตั้งแต่เดือนสิงหาคมถึงพฤศจิกายน1

  5. การ์ดสองขนาด

    ขนาดมาตรฐาน 5⅛ × 4 นิ้ว แบบพิมพ์ตัวใหญ่ 6⅛ × 4¾ นิ้ว2

ตามประวัติที่ลีกบันทึกไว้ กลุ่มผู้เล่นในสหรัฐฯ ต่างคิดชุดไพ่ชนะของตนขึ้นมาเอง ในปี 1937 กลุ่มผู้หญิงชาวยิวในนิวยอร์กร่วมกันก่อตั้ง National Mah Jongg League เพื่อกำหนดชุดไพ่ชนะและกติกาที่ใช้ร่วมกัน Gettinger เล่าว่าผู้เล่นนำการ์ดไปใช้ตามวงพบปะในแคตสกิลส์และไมแอมี ผู้หญิงที่ร่วมโต๊ะด้วยก็นำการ์ดกลับไปใช้ที่บ้าน การมีชุดไพ่ชนะมาตรฐานทำให้นั่งเล่นกับคนจากกลุ่มอื่นได้ง่ายขึ้น4

ลีกออกการ์ดใหม่ทุกปี ช่วงเริ่มเกม ผู้เล่นยังแลกไพ่ที่ไม่ต้องการกันตามขั้นตอนที่เรียกว่า Charleston เมื่อเริ่มมองหาชุดไพ่ที่จะจัดก็อิงจากการ์ดปีปัจจุบัน แม้แต่คนที่รู้จักเกมเป็นอย่างดีก็อาจต้องหยุดอ่านบางบรรทัดซ้ำ5

อ่านไพ่สิบสี่ใบในบรรทัดเดียวอย่างไร

ชุดไพ่ชนะมีไพ่สิบสี่ใบ ตัวเลขที่ซ้ำกันอาจหมายถึงกลุ่มไพ่หน้าเดียวกัน ตัวอักษรใช้แทนไพ่ประเภทอื่น เช่น ดอกไม้และมังกร ส่วนข้อความในวงเล็บอาจระบุว่าต้องใช้เลขหรือชุดใด หมึกสีน้ำเงิน เขียว และแดงบอกว่ากลุ่มไพ่ตัวเลขกลุ่มไหนต้องอยู่ในชุดเดียวกันและกลุ่มไหนต้องอยู่ต่างชุดกัน ถ้าการ์ดเปิดให้เลือกชุดได้ กลุ่มตัวเลขสีเขียวสองกลุ่มอาจเป็นชุดวงกลม (ดอตส์) ชุดไผ่ (แบมส์) หรือชุดอักษร (แคร็กส์) ทั้งคู่ สีเดียวกันหมายความว่าทั้งสองกลุ่มต้องใช้ไพ่ชุดเดียวกัน ถ้าไพ่ตัวเลขกลุ่มที่สามพิมพ์ด้วยสีอื่น กลุ่มนั้นต้องใช้ไพ่คนละชุดกับสองกลุ่มแรก6

แล้วเลขศูนย์มาจากไหน เมื่อชุดไพ่ชนะต้องเรียงเป็นตัวเลขของปี เช่น 2026 จะใช้ไพ่มังกรขาวที่มักเรียกว่า “soap” หรือ “สบู่” แทนเลข 0 กรอบบนหน้าไพ่ดูคล้ายเลขศูนย์ เมื่อใช้ไพ่มังกรจับคู่กับไพ่ชุดหลัก สีของมังกรจะมีคู่ตายตัว มังกรเขียวคู่กับไผ่ มังกรแดงคู่กับอักษร และมังกรขาวคู่กับวงกลม แต่เมื่อใช้มังกรขาวแทนศูนย์ จะไม่นับว่าอยู่ในชุดใด การ์ดพิมพ์เลขศูนย์ ดอกไม้ และลมเป็นสีน้ำเงิน ทั้งสามอย่างอยู่นอกชุดไพ่ตัวเลข7

สัญลักษณ์เพียงไม่กี่ตัวอาจบอกวิธีเล่นได้หลายอย่าง ทุกวันนี้ สมาชิกยังถามลีกเรื่องชุดไพ่เฉพาะหรือขอให้ช่วยตัดสินข้อโต้แย้งได้ เป็นคำถามทำนองเดียวกับที่ Gettinger พบว่าอาสาสมัครคอยตอบทางโทรศัพท์ในปี 20168

คืนหนึ่งที่อยากกันไว้

เมื่อ Annelise Heinz นักประวัติศาสตร์สัมภาษณ์ Marjorie Meyerson Troum ในปี 2012 นั้น Troum เล่าว่าเธอโตมากับการดูคนเล่นไพ่นกกระจอก แม่ของเธอมีส่วนร่วมในการก่อตั้งลีก หลังแต่งงานในปี 1949 Troum เล่นกับเพื่อนสัปดาห์ละครั้ง สามีของเธอคาดว่าจะได้กินมื้อเย็นเมื่อถึงบ้าน แต่ยอมเว้นให้หนึ่งคืนสำหรับเล่นไพ่ Heinz ยังเล่าถึงชานเมืองแห่งหนึ่งในรัฐนิวเจอร์ซีย์ ซึ่งสามีจะอยู่บ้านคืนวันพฤหัสบดีเพื่อให้ภรรยาออกไปเล่น สำหรับผู้หญิงเหล่านั้น การได้เล่นเป็นประจำต้องเริ่มจากการกันคืนหนึ่งไว้เป็นประจำ9

ลีกมีปฏิทินของตัวเอง รอบสมาชิกปี 2026 เริ่มวันที่ 1 เมษายน 2026 ถึง 31 มีนาคม 2027 ในคิงส์พาร์ก รัฐนิวยอร์ก ห้องสมุด Smithtown ประกาศชั้นเรียนระดับกลางสำหรับวันที่ 21 ตุลาคม ห้องสมุดจะจัดชุดไพ่ให้ ส่วนผู้เรียนได้รับแจ้งให้นำการ์ด National Mah Jongg League ปี 2026 ของตัวเองมา10

แหล่งอ้างอิงและสิทธิ์การใช้ภาพ

  1. 01

    การจัดทำการ์ดประจำปี

    กลับไปยังข้อความ ↑
  2. 02

    ค่าของชุดไพ่ชนะ หนังสือสอนวิธีเล่น และขนาดการ์ด

    กลับไปยังข้อความ ↑
  3. 03

    ไพ่นกกระจอกในอเมริกาและภาพถ่ายปี 1922

    กลับไปยังข้อความ ↑
  4. 04

    ลีกกับการ์ดที่ใช้ร่วมกัน

    กลับไปยังข้อความ ↑
  5. 05

    การ์ดประจำปีกับการแลกไพ่แบบ Charleston

    กลับไปยังข้อความ ↑
  6. 06

    วิธีอ่านสัญลักษณ์

    กลับไปยังข้อความ ↑
  7. 07

    ไพ่มังกรขาวในการ์ดปี 2026

    กลับไปยังข้อความ ↑
  8. 08

    คำแนะนำเรื่องชุดไพ่และคำตัดสิน

    กลับไปยังข้อความ ↑
  9. 09

    คำบอกเล่าของ Marjorie Meyerson Troum

    กลับไปยังข้อความ ↑
  10. 10

    ปฏิทินสมาชิกและชั้นเรียนที่ห้องสมุด

    กลับไปยังข้อความ ↑