ประวัติศาสตร์และการเล่น
การ์ดที่เปลี่ยนไพ่นกกระจอกอเมริกัน ทุกปี
สำหรับผู้ที่เล่นตามกติกา National Mah Jongg League แม้จะกลับมานั่งโต๊ะเดิม การ์ดใบใหม่ก็นำชุดไพ่ชนะที่ต่างจากปีก่อนมาให้ลองจัด
พอถึงเดือนสิงหาคม เกมของปีหน้าก็อยู่บนโต๊ะแล้ว ในเดือนกรกฎาคม 2016 Ellie Gettinger จากพิพิธภัณฑ์ยิวมิลวอกีเผยแพร่เรื่องราวการจัดทำการ์ดประจำปีของ National Mah Jongg League ที่สำนักงานของลีกในนิวยอร์ก David และ Larry Unger เล่าให้เธอฟังว่า กลุ่มผู้หญิงนำแนวคิดชุดไพ่ชนะมาทดลองเล่นหลายรูปแบบแล้วปรับแก้จนถึงเดือนพฤศจิกายน เมื่อได้ข้อสรุปสำหรับการ์ดปีถัดไป หลังเผยแพร่การ์ดแล้ว อาสาสมัครยังคอยตอบคำถามจากผู้เล่นที่กำลังอ่านชุดไพ่ชนะชุดใหม่1
สำหรับไพ่นกกระจอกอเมริกันที่เล่นตามกติกาของลีก การ์ดเป็นเอกสารอ้างอิงชุดไพ่ชนะประจำปี ระบุค่าของแต่ละชุด พร้อมกติกาบางข้อและข้อเตือนใจ ลีกเผยแพร่หนังสือสอนวิธีเล่นแยกต่างหาก การ์ดปี 2026 มีขนาดมาตรฐาน 5⅛ × 4 นิ้ว และแบบพิมพ์ตัวใหญ่ 6⅛ × 4¾ นิ้ว2
จากโต๊ะหนึ่งสู่อีกโต๊ะหนึ่ง
การ์ดที่พกติดตัวไปเล่น
ไพ่นกกระจอกมาจากจีน และผู้เล่นในสหรัฐอเมริกาก็มานั่งล้อมโต๊ะกันก่อนมีลีกแล้ว ในภาพลงวันที่ 30 ธันวาคม 1922 มีคนสี่คนนั่งรอบโต๊ะ เบื้องหน้าแต่ละคนมีไพ่เรียงเป็นแถว หอสมุดรัฐสภาสหรัฐฯ ระบุในระเบียนว่าเป็นเกมไพ่นกกระจอก ส่วนชื่อผู้เล่นและกติกาที่ใช้ยังไม่ทราบ3
-
ก่อนก่อตั้งลีก
ภาพจากหอจดหมายเหตุบันทึกการเล่นไพ่นกกระจอก ยังไม่ทราบว่าผู้เล่นใช้กติกาใด3
-
หลักอ้างอิงร่วมกัน
กลุ่มผู้หญิงชาวยิวในนิวยอร์กก่อตั้ง National Mah Jongg League4
-
หนึ่งคืนทุกสัปดาห์
Marjorie Meyerson Troum เล่าว่าหลังแต่งงาน เธอเล่นกับเพื่อนทุกสัปดาห์9
-
เบื้องหลังการ์ดประจำปี
Ellie Gettinger รายงานว่าอาสาสมัครทดลองชุดไพ่ตั้งแต่เดือนสิงหาคมถึงพฤศจิกายน1
-
การ์ดสองขนาด
ขนาดมาตรฐาน 5⅛ × 4 นิ้ว แบบพิมพ์ตัวใหญ่ 6⅛ × 4¾ นิ้ว2
ตามประวัติที่ลีกบันทึกไว้ กลุ่มผู้เล่นในสหรัฐฯ ต่างคิดชุดไพ่ชนะของตนขึ้นมาเอง ในปี 1937 กลุ่มผู้หญิงชาวยิวในนิวยอร์กร่วมกันก่อตั้ง National Mah Jongg League เพื่อกำหนดชุดไพ่ชนะและกติกาที่ใช้ร่วมกัน Gettinger เล่าว่าผู้เล่นนำการ์ดไปใช้ตามวงพบปะในแคตสกิลส์และไมแอมี ผู้หญิงที่ร่วมโต๊ะด้วยก็นำการ์ดกลับไปใช้ที่บ้าน การมีชุดไพ่ชนะมาตรฐานทำให้นั่งเล่นกับคนจากกลุ่มอื่นได้ง่ายขึ้น4
ลีกออกการ์ดใหม่ทุกปี ช่วงเริ่มเกม ผู้เล่นยังแลกไพ่ที่ไม่ต้องการกันตามขั้นตอนที่เรียกว่า Charleston เมื่อเริ่มมองหาชุดไพ่ที่จะจัดก็อิงจากการ์ดปีปัจจุบัน แม้แต่คนที่รู้จักเกมเป็นอย่างดีก็อาจต้องหยุดอ่านบางบรรทัดซ้ำ5
อ่านไพ่สิบสี่ใบในบรรทัดเดียวอย่างไร
ชุดไพ่ชนะมีไพ่สิบสี่ใบ ตัวเลขที่ซ้ำกันอาจหมายถึงกลุ่มไพ่หน้าเดียวกัน ตัวอักษรใช้แทนไพ่ประเภทอื่น เช่น ดอกไม้และมังกร ส่วนข้อความในวงเล็บอาจระบุว่าต้องใช้เลขหรือชุดใด หมึกสีน้ำเงิน เขียว และแดงบอกว่ากลุ่มไพ่ตัวเลขกลุ่มไหนต้องอยู่ในชุดเดียวกันและกลุ่มไหนต้องอยู่ต่างชุดกัน ถ้าการ์ดเปิดให้เลือกชุดได้ กลุ่มตัวเลขสีเขียวสองกลุ่มอาจเป็นชุดวงกลม (ดอตส์) ชุดไผ่ (แบมส์) หรือชุดอักษร (แคร็กส์) ทั้งคู่ สีเดียวกันหมายความว่าทั้งสองกลุ่มต้องใช้ไพ่ชุดเดียวกัน ถ้าไพ่ตัวเลขกลุ่มที่สามพิมพ์ด้วยสีอื่น กลุ่มนั้นต้องใช้ไพ่คนละชุดกับสองกลุ่มแรก6
แล้วเลขศูนย์มาจากไหน เมื่อชุดไพ่ชนะต้องเรียงเป็นตัวเลขของปี เช่น 2026 จะใช้ไพ่มังกรขาวที่มักเรียกว่า “soap” หรือ “สบู่” แทนเลข 0 กรอบบนหน้าไพ่ดูคล้ายเลขศูนย์ เมื่อใช้ไพ่มังกรจับคู่กับไพ่ชุดหลัก สีของมังกรจะมีคู่ตายตัว มังกรเขียวคู่กับไผ่ มังกรแดงคู่กับอักษร และมังกรขาวคู่กับวงกลม แต่เมื่อใช้มังกรขาวแทนศูนย์ จะไม่นับว่าอยู่ในชุดใด การ์ดพิมพ์เลขศูนย์ ดอกไม้ และลมเป็นสีน้ำเงิน ทั้งสามอย่างอยู่นอกชุดไพ่ตัวเลข7
สัญลักษณ์เพียงไม่กี่ตัวอาจบอกวิธีเล่นได้หลายอย่าง ทุกวันนี้ สมาชิกยังถามลีกเรื่องชุดไพ่เฉพาะหรือขอให้ช่วยตัดสินข้อโต้แย้งได้ เป็นคำถามทำนองเดียวกับที่ Gettinger พบว่าอาสาสมัครคอยตอบทางโทรศัพท์ในปี 20168
คืนหนึ่งที่อยากกันไว้
เมื่อ Annelise Heinz นักประวัติศาสตร์สัมภาษณ์ Marjorie Meyerson Troum ในปี 2012 นั้น Troum เล่าว่าเธอโตมากับการดูคนเล่นไพ่นกกระจอก แม่ของเธอมีส่วนร่วมในการก่อตั้งลีก หลังแต่งงานในปี 1949 Troum เล่นกับเพื่อนสัปดาห์ละครั้ง สามีของเธอคาดว่าจะได้กินมื้อเย็นเมื่อถึงบ้าน แต่ยอมเว้นให้หนึ่งคืนสำหรับเล่นไพ่ Heinz ยังเล่าถึงชานเมืองแห่งหนึ่งในรัฐนิวเจอร์ซีย์ ซึ่งสามีจะอยู่บ้านคืนวันพฤหัสบดีเพื่อให้ภรรยาออกไปเล่น สำหรับผู้หญิงเหล่านั้น การได้เล่นเป็นประจำต้องเริ่มจากการกันคืนหนึ่งไว้เป็นประจำ9
ลีกมีปฏิทินของตัวเอง รอบสมาชิกปี 2026 เริ่มวันที่ 1 เมษายน 2026 ถึง 31 มีนาคม 2027 ในคิงส์พาร์ก รัฐนิวยอร์ก ห้องสมุด Smithtown ประกาศชั้นเรียนระดับกลางสำหรับวันที่ 21 ตุลาคม ห้องสมุดจะจัดชุดไพ่ให้ ส่วนผู้เรียนได้รับแจ้งให้นำการ์ด National Mah Jongg League ปี 2026 ของตัวเองมา10
แหล่งอ้างอิงและสิทธิ์การใช้ภาพ
-
01
การจัดทำการ์ดประจำปี
กลับไปยังข้อความ ↑ -
02
ค่าของชุดไพ่ชนะ หนังสือสอนวิธีเล่น และขนาดการ์ด
กลับไปยังข้อความ ↑ -
03
ไพ่นกกระจอกในอเมริกาและภาพถ่ายปี 1922
- ลีกอธิบายภาพรวมของเกม
- ภาพจากหอสมุดรัฐสภาสหรัฐฯ พร้อมสำเนาข้อมูลระเบียนใน Wikimedia Commons
- ระเบียนภาพของหอสมุดรัฐสภาสหรัฐฯ
- ไฟล์ JPEG จากหอจดหมายเหตุ
- ข้อมูลสิทธิ์ของคอลเลกชัน
-
04
ลีกกับการ์ดที่ใช้ร่วมกัน
กลับไปยังข้อความ ↑ -
05
การ์ดประจำปีกับการแลกไพ่แบบ Charleston
กลับไปยังข้อความ ↑ -
06
วิธีอ่านสัญลักษณ์
กลับไปยังข้อความ ↑ -
07
ไพ่มังกรขาวในการ์ดปี 2026
กลับไปยังข้อความ ↑ -
08
คำแนะนำเรื่องชุดไพ่และคำตัดสิน
กลับไปยังข้อความ ↑ -
09
คำบอกเล่าของ Marjorie Meyerson Troum
กลับไปยังข้อความ ↑ -
10
ปฏิทินสมาชิกและชั้นเรียนที่ห้องสมุด
กลับไปยังข้อความ ↑